Czemu DC zmieniło imię Kapitana Marvela na Shazam?

5.00 avg. rating (99% score) - 2 votes

Jak pewnie wiecie, w 2019 roku do kin trafi film o Shazamie, jednym z mniej popularnych superbohaterów wydawnictwa DC. Zapewne starszych fanów i osoby zapoznające się z komiksami i animacjami sprzed 2011 roku zastanawia, czemu ten bohater nie jest już nazywany Kapitanem Marvelem, tak jak kiedyś. Wbrew pozorom historia tej zmiany jest długa, a przyszłoroczny film Marvela pod tytułem Captain Marvel jest tylko jednym z jej elementów.

Trochę historii

Postać Kapitana Marvela zadebiutowała w roku 1940 w drugim zeszycie serii Whiz Comics od wydawnictwa Fawcett. Z miejsca bohater stał się niezwykle popularny. W ilości sprzedanych zeszytów i nakładu prędko prześcignął największego konkurenta – Supermana. Kapitan Marvel może się poszczycić także innym wyczynem. Kinowy serial o jego przygodach z 1941 roku był pierwszą w historii adaptacją komiksu o superbohaterach. Wynikało to z tego, że Kapitan był magicznie postarzanym dzieckiem. Ten motyw dobrze trafiał w gusta młodych chłopców czytających komiksy. Utożsamiali się z Billy’m Batsonem łatwiej, niż z Clarkiem Kentem. Sukcesy bohatera Fawcett raziły ówczesne kierownictwo DC. Nie tylko ze względu na straty, ale głównie, dlatego, że Kapitan Marvel zbytnio przypominał ich własność intelektualną, Supermana. W 1941 roku Fawcett zostało pozwane, a siedem lat później rozpoczął się proces sądowy.

Kapitan Marvel w sądzie

Oskarżenia ze strony DC były następujące: postać Billa Parkera i C.C. Becka jest zbyt podobna do Supermana, mają zbyt zbliżone umiejętności, a Doktor Sivana jest bezczelną kopią Lexa Luthora. Obaj są łysi i są złymi szalonymi naukowcami. W 1951 sąd orzekł, że prawa do Supermana były zbyt słabo chronione, a Fawcett nie złamało prawa. Dopiero po odwołaniu uznano, że faktycznie wyżej wymienione elementy są zapożyczone z publikacji DC. Fawcett prawdopodobnie w tym momencie kontynuowałoby batalię prawną, gdyby nie znaczny spadek popularności superbohaterów i komiksu, jako medium. Właściciele Fawcett w 1953 podjęli decyzję o zamknięciu oddziału komiksowego. Poszli z DC na ugodę zgodnie, z którą nie mogli więcej wydawać komiksów z Kapitanem Marvelem, ani publikacji o podobnym tytule.

Postanowienia z ugody według mnie są pierwszą przyczyną zmiany imienia bohatera. Zaniechanie przez Fawcett jakichkolwiek publikacji z Kapitanem Marvelem niemal usunęły go z powszechnej świadomości i ostatecznie odsunęły go w zapomnienie. Dlatego też bez większych przeszkód Marvel Comics przejęło prawo do nazwy i w roku 1967 przedstawiło czytelnikom swojego Kapitana Marvela, pochodzącego z kosmosu Mar-Vella.

Shazam! i inne tytuły

W roku 1972 kierownictwo DC, które postanowiło samemu wydawać przygody Kapitana Marvela miało duży problem. Nie obowiązywał ich zakaz Fawcett, ale wydanie Captain Marvel groziło konfliktem z Marvelem. Carmine Infantino, ówczesny szef DC Comics rozwiązał problem w prosty sposób: nazwał serię Shazam! i dodał podtytuł The Original Captain Marvel. W ten sposób wyznaczył trend istniejący do dziś. Żadna solowa seria, mini-seria ani one-shot nie ma w tytule słów „Captain” ani „Marvel”. Zamiast tego twórcy wykorzystywali zbitki słowne takie jak The Power of Shazam! czy The Trials of Shazam! Jednocześnie pozostając przy starym imieniu. W ten sposób wielu czytelników, a nawet osoby nieznające komiksów oswajały się bardziej z Shazamem niż z Kapitanem Marvelem i były przekonane, że tak właśnie ma na imię postać.

Okazuje się, że pomysł Geoffa Johnsa na zmianę imienia postaci jest po prostu formalnością i uproszczeniem w ramach inicjatywy New52. W 2011 roku scenarzysta w jednym z wywiadów powiedział, że nie widzi sensu nazywania tej postaci „Kapitanem Marvelem”, bo nikt po za scenarzystami nie używa tego imienia. Tytuł ten ostatecznie zawłaszczył Marvel.

Trzeba przyznać, że przypadek zmiany imienia a nawet cała historia komiksów o Kapitanie Marvelu/Shazamie to ciekawy epizod z obszernej historii komiksu superbohaterskiego. Była to pragmatyczna decyzja, którą prędzej, czy później ktoś by podjął pod naporem dziedzictwa, jakie stworzył bohater pod szyldem Shazam! A tworzył je praktycznie od nowa, ponieważ przez prawie 20 lat możliwe było, że wszyscy zapomnieli tytuł i postać, której sława zaczęła przemijać.